Schitterende Symmetrieën

Schitterende Symmetrieën is een vermakelijk boek over het belang van wiskundige symmetrie èn ironie in de wetenschap. Ook voor chemici, want wie werd er nooit gered door een Laplace- of Fourier-transformatie? 
Wiskunde is voor de gemiddelde chemicus meestal een gereedschap, en niet zo zeer het onderwerp van studie. Maar dankzij de wiskunde kunnen veel complexe scheikundige problemen worden opgelost. Want wie werd er nooit gered door een Laplace- of Fourier-transformatie? In Schitterende Symmetrieën legt Roel Andringa-Boxum uit hoe symmetrie aan de basis ligt van fundamentele fysica en hoe symmetrie helpt bij het beschrijven van de meest elementaire èn de meest macroscopische fenomenen. De theorieën en formules worden stap voor stap uitgelegd, gerelateerd aan relevante wetenschappelijke toepassingen. Jammer voor de chemicus is dat in dit boek niet de nadruk ligt op symmetrie in de chemie. Slechts kort komt bijvoorbeeld chiraliteit aan bod.   

Maar Andringa-Boxum is dan ook geen schei-, maar natuurkundedocent en het is duidelijk dat hij zijn roeping gevonden heeft. Ik ben jaloers op zijn leerlingen. Als hij op dezelfde wijze lesgeeft als hij dit boekje heeft geschreven, kan het niet anders dan dat een groot aantal van de jongelui die hij in de klas heeft, enthousiast inschrijft bij voor een bèta-studie.  

Ironische voetnoten 
De amusante en humoristische manier waarmee hij de geheimen van de groepentheorie uit de doeken doet, zorgt ervoor dat je de toch taaie stof gemakkelijker begrijpt. Volgens de uitgever is kennis van algebra op havo/vwo niveau genoeg om het boek te snappen. Nu is het al wat jaren geleden dat ik het vak wiskunde op de middelbare school volgde. En hoewel ik nog steeds erg gelukkig wordt van ‘sommetjes maken’, moest ik in dit boek wel hier en daar een paar keer teruglezen om de theorie goed te begrijpen. 

Het boek wordt op geen moment saai. De schrijver is in staat om zelfs de meest abstracte wiskunde via alledaagse voorbeelden tastbaar te maken. Zo wordt een bepaalde wiskundige operatie beschreven door het aan- en uittrekken van schoenen en sokken. En dankzij het grote aantal ironische voetnoten, las ik regelmatig met een grote glimlach verder. Zo stelde deze in Italië-wonende recensent het zeer op prijs dat Andringa-Boxum de pizza met ananas in de ban doet. Een leuke trigger is ook ‘het geheim achter de Rubiks kubus’. Na het lezen van dit boek zou je deze (zonder app of schroevendraaier) moeten kunnen oplossen. Dat is nog een uitdaging, kan ik verzekeren. 

Enthousiaste docent 
Hoe leuk zou het zijn om dit boek te lezen parallel aan de lessen van Andringa-Boxum over dit onderwerp. En hoe duidelijk wordt, wederom, het belang van enthousiaste docenten bij het overbrengen van leerstof. De ‘Nerd uit het Noorden’, zoals hij zichzelf beschrijft op zijn website, heeft als missie om mensen de schoonheid en het belang van wetenschap te tonen. Ik pleit voor meer van dit soort boeken, maar dan nòg laagdrempeliger, zodat er misschien ook mensen met bèta-vrees geïnspireerd raken.  

Jacqueline van Gool, C2W/Mens en Molecule , 5 juni 2025